دوای شکست و سەربەرەوخوارکردنی چەکەکان لەلایەن بەڕێوەبەرانی شۆڕشی ئەیلول، شۆڕشی نوێ کڵپە و پەرەی سەند، یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان دامەزرا.
هەر لەسەرەتاوە، بووە هێزێکی سیاسی شۆڕشگێڕی گرنگی ناوخۆ، دەوروبەر و رووی گەشی بزوتنەوەی کوردایەتی راستەقینەی بەخشی بەجوڵانەوەکە، هیچ کاتێک سازشی لەسەر بنەماکانی نەتەوایەتی کورد نەکرد، بەردەوام پەیڕەوی پرەنسیپەکانی کە لەسەری دامەزراوە کردووە.
هەڵگیرسانەوەی شۆڕشی نوێ و دامەزراندنی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە کات و ساتێکی پڕ بایەخ و گرنگدابوو، یەکەمین هەوڵ و ئامانجی دوورخستنەوەی جوڵانەوەی شۆڕشگێڕانەی کوردستان بوو لە دەست بێگانە کە هەمیشە هەوڵیان داوە کورد و بزوتنەوەکەی بۆ بەرژەوەندی وڵاتی خۆیان بەکاربهێنن، لە کۆتاییشدا بە زەرەر و زیانی کورد شکاوەتەوە، یەکێتی لەسەر بنەمایەک پەیوەندییەکانی رێکخستن کە سوود و بەرژەوەندی کورد لەخۆ بگرێت، هەروەک لە ئێستادا دەبینین یەکێتی رێزێکی گەورەی لێدەگیرێت لەلایەن ئەمریکییەکان و سەرجەم دۆستەکانی کورد تا دەگات بە سەرجەم لایەن و تیرە و مەزهەبەکانی عەرەب لە عێڕاق و دەرەوی کۆماری عێراق و ناوخۆی هەرێمی کوردستان، چونکە یەکێتیی لەسەرەتاوە تا ئەم چرکەساتە بە ڕێکخراوێکی پێشکەوتنخوازی شۆڕشگێر ناسراوە، کە هەمیشە بڕوای بە دیالۆگ و وتووێژ هەبووە بۆ چارەسەرکردنی کێشەکان و هەمیشە بڕوای بە عێڕاقی دیموکرات و فرەیی توانی فیدراڵیەت بچەسپێنێ.
یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پەیڕەوی بیرۆکەیەکی کرووە، لەیەکەمین بانگەوازدا ئاماژەی بەوەدا کە شۆڕش تەنها بە چەک و پشتیوانی دەرەکی ناچێ بەڕێوە، بەڵکو هۆشیاری سیاسی رێکخستن و بنیاد نانەوە و دروستکردنەوەی متمانەی نێوان گەل و شۆڕش بەردەوامی دەخوازێ، توانی شۆڕش لەدەستێوەردان و بەکارهێنانی جوڵانەوەکە رزگار بکا، هەروەک چۆن یەکێتیی نیشتمانیی لە سەردەمێکدا سەری هەڵدا کە گەلی کورد پێویستی بە دەنگی هاوبەش هەبوو، دەنگێک کە بتوانێ ئیرادەی خەبات و ناسنامەی نەتەوەیی و هیواکانی ئازادی لە چوارچێوەیەکی سیاسی شۆڕشگێرانەی مۆدێرن دا کۆبکاتەوە.
هەر بەو شێوەیە یەکێتیی پێکهاتەیەکی نیمچە بەرەیی وەرگرت، دژی ئەو هێزانە وەستایەوە کە لە دوبەرەکی گەلدا دەژین، توانی زۆرینەی خەڵکی کوردستان لەسەر ئامانجێکی پڕ چارەنووسی هاوبەش کۆبکاتەوە و یەکگرتوویی بەدی بێنێ.
لە پێناو هەموو ئەو ئامانجانە بوو یەکێتیی نیشتمانیی دروست بوو، نەک تەنها وەک رێکخراوێکی سیاسی، بەڵکو وەڵامێکی شۆڕشگێرانە بوو بۆ سەردەمێک کە کورد لەلێواری توانەوە و نەمان دابوو.
یەکێتی لەدوای رووخانی سەدامەوە وەک پایەیەکی بەهێز لە پێکهاتەی سیاسی لە هەرێم و بەغداد دەرکەوتووە، رۆڵی گەورەی بینیوە لە بەڕێوەبردنی دەسەڵات و پاراستنی هاوسەنگی سیاسی و گواستنەوەی هێز و دەنگی کورد بۆ ناو دامەزراوەکانی عێڕاق لە حکومەت و پەرلەمان.
ئەمڕۆ یەکێتیی لەوە حاڵیە کوردستان پێویستی بە شۆڕشێکی سیاسی و دامەزراوەیی هەیە، ئەویش بە گێڕانەوەی شەرعیەت بۆ ئەو دامەزراوانە، هەروەک ڕابردوو حزب بکاتە خزمەتکاری خەڵک و نیشتیمان، پێویستە ئەو گۆڕانکاریانە بۆ سەردەمی ئێستا جێ بەجێ بکرێت بۆ ئەوەی جارێکی تر ببێتەوە هێمای قۆناغێکی نوێ، لە مێژووی کورددا بتوانێ متمانەی نەوەیەکی تازە بە دەستبێنێ کە لە ئێستادا لە بێ هیوایی خۆی بە دابڕاو دەزانێ.
ماوەتەوە بڵێین هەرکەسێ رۆژێک لە ریزەکانی یەکێتی دا خەباتی کردبێ رۆڵی بینیبێ بێگوومان ماندوو بووە و قوربانی داوە ، هەمیشە شانازی دەکات بە ڕابردووی خۆی و حزبەکەی و هەمیشە روداوە گرنگەکان لەیادەوەریدا دەژین کە دەبینێ یەکێتیی دەستی هەبووە لە بەدی هێنانیان، سەرەڕای ئەوەی یەکێتی لە مێژووی بەردەوامی ژیانی حزبی تووشی چەندجار دوکەرتبوون و جیابوونەوە هاتووە، بەڵام بە هۆی بەهێزی پێگە جەماوەرییەکەی توانیویەتی پارێزگاری لەهەژموونی دەسەڵاتی خۆی بکات و لەسەرپێی خۆی بۆەستێتەوە، یەکێتی هەروەک چۆن لە دوای راپەڕین دامەزرێنەری یەکەمین کابینەی حکومەتی هەرێم بووە لەدوای ساڵی “٢٠٠٣”ەوە بە سەرۆکایەتی “مام جەلال” بۆ یەکەمین جار پۆستی سەرۆک کۆمار کەوتە دەست کورد و تائێستا ئەو پۆستە لەلایەن کورد و یەکێتییەوە بەڕێوەدەبرێ ، ئاشکرایە دەسەڵاتەکانی سەرۆککۆمار هەلی باشی بۆ کورد رەخساندووە، تائەم چرکەساتە حامی و پارێزگاری دەستوورە و دەرفەت بە هیچ هێز و لایەنێک نادا دەستکاری و بڕگەکانی دەستوور بشێوێنێ، هەوڵی بێوچانی داوە بۆ چارەسەری پرسە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان کورد و ناوەند، شێوازی زمانێکی سیاسی دیبلۆماسی خستۆتە بەرباس و زمانی توندوتیژی رەتکردۆتەوە، لەزۆرێک لە قۆناغەکان هێزی هاوسەنگکەر بووە پێچەوانەی لایەنێکی سیاسی هەرێم کە هەمیشە بە هەڕەشەی بێ کردار و نابەجێ رەفتار دەکا و هەمیشە کێشەکان بەرەو ئاڵۆزی و بە زیانی قەوارەی هەرێم تەواو دەبێت، هەر ئەوەش ئەمڕۆ هەرێمی کوردستانی توشی قەیرانی سیاسی و گوشاری ئابوری و ململانێی بێجێی ناوخۆ و لەگەڵ ناوەندی لێکەوتۆتەوە، هەر ئەو هێزە ڕێگرە و بەربەست دروستدەکا و رێگرە لەوەی پەرە بەدەسکەوتەکانمان بدرێت و هەمیشە هەموو لایەکی مەشغوڵ کردووە بەکێشە ناوخۆییەکانی هەرێم.
بەهیوای ئەم یادە ببێتە هۆی بنبڕکردنی گرژی و ئاڵۆزییەکانی هەرێم، کە لە ئاستێکدایە مەترسی دروستکردووە، دڵسۆز و خوێنبەختکردووانی نیشتمانی نیگەران و بێ ئومێدکردوە، بەهیوای سەرکەوتنی سیاسەتی حەکیمانەی ئەمڕۆی (ی . ن .ک) بۆ دورخستنەوەی ووڵاتمان لەئاگری شەڕو کاراکردنەوەی پەرلەمان بۆ بڕیاردانی بەکۆمەڵ و دابەش کردنی ڕۆڵ و بەرپرسیارێتی عادیلانە بۆئەوەی رێگە بەهیچ لایەنێک نەدرێ زاڵبێت و هاوسەنگی تێکبدا، دڵخۆشی و شادمانی بۆ دڵسۆزانی گەل و سەرمایە گەورەکەی یەکێتی کە خۆی لە کەس و کار و خانەوادەی سەربەرزی شەهیدان دەبینێتەوە.
عمر قادر وسوو
